Dầu thô Brent trong năm 2025: Nền tảng cho lối sống của chúng ta

Dầu thô Brent, tiêu chuẩn toàn cầu quan trọng để định giá dầu, có nguồn gốc từ Biển Bắc và là sự pha trộn của nhiều loại dầu khác nhau. Nó đóng vai trò là tiêu chuẩn định giá cho hơn hai phần ba lượng dầu thô được giao dịch quốc tế trên thế giới, tác động đến thị trường năng lượng, chính sách kinh tế và địa chính trị. Giá cả thường được dùng để đánh giá tình hình kinh tế toàn cầu vì dầu thô là động lực chính thúc đẩy hoạt động công nghiệp và tiêu thụ năng lượng.

Điều này khiến dầu thô Brent trở thành công cụ giao dịch đặc biệt hấp dẫn do tính thanh khoản cao và dễ bị tác động bởi các sự kiện kinh tế vĩ mô. Cho dù giá tăng do căng thẳng địa chính trị hay giảm do lo ngại tình trạng cung vượt cầu, sự biến động liên tục về giá trị của dầu thô Brent khiến nó trở thành tài sản quan trọng đối với những người tham gia thị trường vào năm 2025.

Các yếu tố thúc đẩy giá dầu thô Brent lịch sử

Giống như mọi mặt hàng khác, giá dầu thô Brent được quyết định bởi vô số yếu tố, tất cả đều có thể quy về động lực cung cầu và địa chính trị.

Nhu cầu về dầu

Sẽ không ngoa khi nói rằng nền kinh tế hiện đại hoàn toàn dựa trên việc tiêu thụ dầu mỏ. Trên thực tế, kể từ năm 2005, nhu cầu về dầu đã tăng 25%, từ 83,65 triệu thùng mỗi ngày (bpd) lên 104,46 triệu thùng mỗi ngày theo dự kiến ​​vào cuối năm 2024.

Tính đến thời điểm hiện tại, 3 quốc gia tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất là Hoa Kỳ (18,98 triệu thùng/ngày), Trung Quốc (16,57 triệu thùng/ngày) và Ấn Độ (5,44 triệu thùng/ngày), chiếm hơn một phần ba nhu cầu dầu thô toàn cầu. Dữ liệu kinh tế và các sự kiện chính trị ở những quốc gia này thường tác động đến giá dầu, khi những người tham gia thị trường đánh giá liệu mức tiêu thụ có khả năng tăng hay giảm.

Như biểu đồ trên cho thấy, tốc độ tăng trưởng nhu cầu về dầu thô chưa bao giờ chậm lại trong 20 năm qua, ngoại trừ thời kỳ hậu khủng hoảng tài chính năm 2008 (từ 85,9 triệu thùng/ngày xuống 84,8 triệu thùng/ngày trong giai đoạn 2008–2010) và trong đại dịch COVID năm 2020, khi sản lượng toàn cầu dừng lại trong gần một năm. Do đó, mức tiêu thụ dầu gắn chặt với sự tăng trưởng kinh tế, chậm lại khi điều kiện kinh tế vĩ mô toàn cầu trở nên xấu đi.

Một yếu tố khác ảnh hưởng tiêu cực đến nhu cầu về dầu mỏ là sự gia tăng nguồn nhiên liệu không hóa thạch và năng lượng tái tạo trong thời gian gần đây. Sự hấp dẫn ngày càng tăng đối với các loại nguồn năng lượng này xuất phát trực tiếp từ nhu cầu toàn cầu về giảm ô nhiễm, đồng thời đa dạng hóa sản xuất tại địa phương và giải quyết nhu cầu ngày càng tăng về cải thiện các chính sách an ninh năng lượng trong nước.

Dù thế nào đi nữa, Tổ chức các Nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) dự kiến ​​dầu mỏ sẽ duy trì thị phần chi phối trong nhu cầu năng lượng cho đến ít nhất là năm 2045.

Nguồn cung dầu

Về phía nguồn cung, các quyết định của OPEC+ (các nước OPEC + Nga) đóng vai trò quan trọng trong việc xác định động lực giá dầu, với thị phần của tổ chức này trong sản lượng dầu mỏ toàn cầu là 36% vào năm 2023. Khi nhóm họp để thống nhất về hạn ngạch sản xuất dầu, thị trường thường phản ứng bằng sự biến động mạnh.

“Đối thủ” chính của tổ chức này là Hoa Kỳ. Hoa Kỳ là nước sản xuất dầu lớn nhất, cũng nhờ vào dầu đá phiến được khai thác bằng phương pháp thủy lực phá vỡ đá (19,358 triệu thùng/ngày), tiếp theo là Ả Rập Xê Út (11,389 triệu thùng/ngày) và Nga (11,075 triệu thùng/ngày).

Do giá nhiên liệu là mối quan tâm chính của người dân, nên Hoa Kỳ thường cố gắng giữ giá dầu ở mức thấp, trong khi các nước OPEC+ lập kế hoạch ngân sách nhà nước dựa trên giá dầu thô cụ thể và làm mọi cách có thể để đạt được mục tiêu trong suốt cả năm.

Những yếu tố ảnh hưởng mạnh đến động lực giá dầu là sự gián đoạn chuỗi cung ứng, có thể do thiên tai (như bão hoặc động đất), ngừng sản xuất do sự cố tại các địa điểm khoan dầu hoặc nhà máy lọc dầu, và bất ổn địa chính trị, đặc biệt là ở Trung Đông.

Địa chính trị

Trong lịch sử, chiến tranh thường khiến giá dầu tăng mạnh do gián đoạn nguồn cung và rủi ro địa chính trị gia tăng. Ví dụ, trong Chiến tranh Yom Kippur năm 1973, lệnh cấm vận dầu mỏ của Ả Rập đã khiến giá dầu tăng gấp bốn lần, từ khoảng $3 lên $12/thùng, gây ra cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu.

Gần đây nhất, Chiến tranh Nga-Ukraine năm 2022 đã khiến giá tăng vọt lên $130/thùng vào tháng 3 năm 2022, mức cao nhất kể từ năm 2008, do lệnh trừng phạt và gián đoạn xuất khẩu từ một trong những nước sản xuất lớn nhất thế giới gây ra lo ngại về tình trạng thiếu hụt toàn cầu. Mỗi cuộc xung đột này đều nhấn mạnh sự nhạy cảm của thị trường dầu mỏ đối với bất ổn địa chính trị và vai trò quan trọng của dầu thô trong nền kinh tế toàn cầu.

Trung bình, giá dầu thô Brent tăng 171% từ khi bắt đầu xung đột cho đến đỉnh điểm, trước khi căng thẳng lắng xuống và giá giảm trở lại.

Tuy nhiên, mức đỉnh lịch sử của Brent đạt được không phải do xung đột mà là do nhu cầu mạnh khi phải đối mặt với nguồn cung suy giảm vào năm 2008, trước khi giảm gần 70% trong cuộc Khủng hoảng tài chính toàn cầu. Điều này càng nhấn mạnh rằng chiến tranh chỉ có tác dụng thắt chặt nguồn cung trong khi các yếu tố kinh tế về sản xuất và tiêu dùng vẫn đóng vai trò chủ đạo trong việc quyết định giá dầu.

Phân tích các động lực giá XBRUSD năm 2024

Nói rằng dầu mỏ đã có một năm khó khăn thì quả là cường điệu, vì mặt hàng này có tính biến động rất lớn. Tuy nhiên, giá cả dao động chưa đến mức cực đoan, ngay cả khi xung đột Nga-Ukraine vẫn chưa ngừng leo thang và Trung Đông vẫn chưa chấm dứt hoàn toàn mọi hoạt động thù địch.

Trong nửa đầu năm, địa chính trị là tâm điểm chú ý. Vào tháng 4 năm 2024, giá dầu thô Brent đạt đỉnh trong năm ở mức khoảng $90/thùng. Nguyên nhân là do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga và Iran tuyên bố sẽ trả thù Israel sau khi các cuộc tấn công của nước này giết chết các quan chức cấp cao tại đại sứ quán Iran ở Damascus, Syria.

Tuy nhiên, sau đó, giá cả tiếp tục xu hướng giảm của năm ngoái khi dữ liệu kinh tế trở nên quan trọng hơn trong suốt quý 2 và quý 3. Vào tháng 6, giá dầu thô Brent chạm mức đáy cục bộ do nhu cầu suy giảm, xung đột lắng xuống và tình hình kinh tế Trung Quốc xấu đi. Hơn nữa, vào đầu tháng, các thành viên OPEC+ đã quyết định sẽ gia hạn thời gian cắt giảm sản lượng, bắt đầu từ tháng 10 năm 2024. Tất cả những dấu hiệu đó đều khá tiêu cực đối với dầu thô.

Do đó, sau khi phục hồi ngắn ngủi vào tháng 7 do lượng dầu dự trữ của Hoa Kỳ giảm và các ông trùm dầu mỏ Lukoil và Rosneft của Nga cắt giảm sản lượng, giá dầu thô Brent tiếp tục giảm do lo ngại về kinh tế toàn cầu, với dữ liệu NFP của tháng 7 làm dấy lên lo ngại về suy thoái kinh tế (và do đó lo ngại về nhu cầu dầu suy giảm nghiêm trọng).

Tuy nhiên, vào giữa tháng 9, Trung Quốc đã công bố các biện pháp kích thích phát triển kinh tế mạnh cho nền kinh tế đang suy thoái của mình, thúc đẩy thị trường chứng khoán Trung Quốc. Vì Trung Quốc là một trong những quốc gia tiêu thụ dầu hàng đầu nên giá dầu thô Brent tăng trở lại, đạt $81/thùng vào ngày 7 tháng 10.

Sau khi hy vọng về một gói biện pháp rõ ràng hơn tan biến, chỉ số Hang-Seng giảm, mất 60% mức tăng trước đó. Do mối tương quan chặt chẽ với tâm lý kinh tế Trung Quốc, giá dầu Brent cũng nhanh chóng giảm theo.

Vào cuối tháng 11, giá dầu thô Brent được giao dịch quanh mức $73/thùng, không phản ứng với sự leo thang và đe dọa về một cuộc xung đột hạt nhân giữa NATO và Nga cũng như lệnh ngừng bắn giữa Lebanon và Israel. Thực tế này chỉ ra rằng các động lực kinh tế đã hoàn toàn lấn át tình trạng bất ổn địa chính trị rộng lớn hơn trong diễn biến mới nhất của giá dầu.

Trong biểu đồ bên dưới, chúng ta có thể thấy mối tương quan chặt chẽ giữa dầu thô Brent với cả Chỉ số S&P 500 và Chỉ số Hang Seng (HSI).

XBRUSD trong năm 2025: Các kịch bản có thể xảy ra

Sự chậm lại trong hoạt động công nghiệp và sản xuất tại Trung Quốc, quốc gia tiêu thụ dầu nhiều nhất thế giới, là một yếu tố quan trọng kìm hãm nhu cầu. Dựa phần lớn vào điều này, các nhà phân tích và cơ quan quản lý dầu mỏ như Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ (EIA) và OPEC+ đã điều chỉnh giảm cho dự báo tăng trưởng nhu cầu toàn cầu, phản ánh sự phục hồi kém hơn dự kiến ​​của nền kinh tế Trung Quốc.

Với mức tăng trưởng nhu cầu dự kiến ​​từ 1 đến 1,5 triệu thùng/ngày vào năm 2025, tốc độ phục hồi vẫn ở mức vừa phải và dễ bị ảnh hưởng bởi bất ổn kinh tế hơn nữa. Dựa trên diễn biến giá dầu thô năm 2024, chúng ta cũng có thể cho rằng các sự kiện địa chính trị đang trở thành yếu tố tăng trưởng ít tác động hơn, mang đến cho các nhà giao dịch những khả năng thú vị để mở thêm nhiều lệnh bán.

Vào năm 2025, chúng tôi dự kiến ​​một trong những kịch bản sau sẽ xảy ra.

1. Nỗ lực của ông Trump làm dừng chiến tranh, chiến tranh thương mại không ảnh hưởng đến tiềm năng kinh tế của Trung Quốc. Kinh tế toàn cầu tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ.

Với những nỗ lực gần đây của chính quyền Hoa Kỳ nhằm hỗ trợ Ukraine và đẩy mạnh leo thang toàn cầu, cùng những bình luận ngày càng gay gắt về khả năng xảy ra xung đột NATO-Nga ngày càng thực tế và cấp bách hơn, chúng tôi thấy rằng sự ổn định của bối cảnh địa chính trị là kịch bản rất khó có thể xảy ra.

Tuy nhiên, trong trường hợp chính quyền ông Trump có thể đạt được thỏa thuận với một trong những đối thủ địa chính trị của mình và xung đột Israel-Palestine cũng lắng xuống, giá dầu có thể giảm mạnh.

Hơn nữa, lời cam kết áp thuế đối với Trung Quốc của ông Trump khiến những người tham gia thị trường gần như không còn hy vọng gì vào điều tốt đẹp nhất. Mặt khác, lời hứa chỉ là lời hứa cho đến khi kế hoạch được thực hiện. Tùy thuộc vào quy mô áp dụng mức thuế, tác động lên nền kinh tế Trung Quốc có thể không quá nghiêm trọng.

Nếu Trung Quốc giải quyết được các vấn đề cốt lõi nội bộ như các tác động của bong bóng nhà đất vẫn đang xẹp xuống thì mức tiêu thụ dầu vẫn có thể phục hồi và do đó điều tiết sự sụt giảm mạnh do hầu hết các cuộc chiến tranh kết thúc.

Trong kịch bản khó xảy ra này, giá dầu Brent có thể giảm xuống còn $50–$60/thùng.

2. Ông Trump cố gắng ngăn chặn chiến tranh nhưng lại phát động cuộc chiến thương mại khốc liệt với Trung Quốc. OPEC gỡ bỏ lệnh cắt giảm sản lượng.

Đây là dự báo xấu nhất về dầu thô vào năm 2025.

Nếu chính quyền ông Trump có thể xoa dịu căng thẳng với Nga và xung đột Israel-Palestine lắng xuống, như đã nêu trong kịch bản trên, giá dầu có thể phải chịu áp lực giảm đáng kể.

Cùng với chiến tranh thương mại có khả năng xảy ra 100% với Trung Quốc, diễn biến này có thể kéo giá dầu thô Brent giảm mạnh. Về chiến tranh thương mại, quy mô của cuộc chiến có ý nghĩa quan trọng đối với thị trường dầu mỏ. Ông Trump tỏ ra chắc chắn và không lay chuyển về sự cần thiết phải bóp nghẹt hàng xuất khẩu của Trung Quốc để thúc đẩy sản xuất công nghiệp tại Hoa Kỳ.

Với cuộc khủng hoảng mà nền kinh tế Trung Quốc đang trải qua trong năm thứ tư, một cuộc đối đầu thương mại với Hoa Kỳ hứa hẹn sẽ làm tê liệt nền kinh tế vốn đã suy yếu. Khi hoạt động sản xuất chậm lại và các ngành công nghiệp đóng cửa, phần lớn lượng tiêu thụ dầu thô sẽ giảm, khiến giá dầu thô Brent giảm mạnh.

Hơn nữa, do các nước không thuộc OPEC như Hoa Kỳ, Canada và Brazil đang có kế hoạch tăng dần sản lượng dầu khai thác nên OPEC+ có thể buộc phải gỡ bỏ lệnh cắt giảm sản lượng sớm hơn dự kiến. Điều này nhằm bảo vệ thị phần sản lượng liên tục giảm của liên minh với cái giá phải trả là mất lợi nhuận do giá dầu giảm.

Khi xem xét cách ông Trump sẵn sàng thiết lập chính sách "tăng sản lượng dầu khí" cho các nhà sản xuất Hoa Kỳ và cắt giảm một nửa giá năng lượng, khả năng thay đổi chính sách của OPEC này ngày càng trở nên có khả năng xảy ra.

Cuối cùng, nếu tất cả những điều nói trên xảy ra, giá dầu thô Brent sẽ giảm mạnh, có thể xuống mức $30-$40/thùng.

3. Xung đột leo thang, chiến tranh thương mại gây phẫn nộ, lãi suất quá cao trong thời gian quá dài kìm hãm tăng trưởng kinh tế

Trong trường hợp chiến tranh không chấm dứt mà còn leo thang, yếu tố địa chính trị có thể một lần nữa trở nên chiếm ưu thế. Hiện tại, những người tham gia thị trường cho rằng rủi ro chuỗi cung ứng bị gián đoạn là thấp. Tuy nhiên, trong trường hợp tình hình trở nên mất kiểm soát và các nhà máy lọc dầu hoặc địa điểm sản xuất dầu của Iran cùng các kho dự trữ chiến lược trở thành mục tiêu (tương tự như năm nay khi Ukraine tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga), giá dầu có thể tăng vọt trở lại.

Dù thế nào đi nữa, chúng có lẽ sẽ không duy trì ở mức đỉnh mới được thiết lập trong một thời gian dài, xét đến tốc độ tăng trưởng kinh tế toàn cầu đang chậm lại và sự miễn cưỡng của Fed trong việc hạ lãi suất nhanh chóng. Do nhu cầu và hoạt động sản xuất thúc đẩy mức tiêu thụ năng lượng, nếu tình hình tiền tệ thắt chặt vẫn tiếp diễn, giá dầu Brent sẽ giảm.

Chiến tranh thương mại khốc liệt có thể khiến nhiều ngành công nghiệp của Trung Quốc phải khuất phục, khiến chính phủ Trung Quốc đáp trả bằng các biện pháp trả đũa và khiến tình hình kinh tế toàn cầu trở nên tồi tệ hơn.

Trong kịch bản này, nếu các thành viên OPEC tiếp tục cắt giảm sản lượng, họ có thể sẽ hỗ trợ giá, nhưng phải đánh đổi bằng việc mất đi một phần đáng kể thị phần.

Cuối cùng, trong kịch bản này, có nhiều ẩn số, nhưng mức giá trung bình kỳ vọng $70/thùng là hợp lý đối với dầu Brent trong suốt cả năm, gần như chỉ được hỗ trợ bởi căng thẳng gia tăng trên chính trường toàn cầu.

4. Suy thoái ở Hoa Kỳ trong bối cảnh xung đột vũ trang và thương mại

Xung đột toàn cầu có thể làm giảm nhẹ rủi ro nguồn cung tăng và tăng trưởng nhu cầu đang chậm lại nhưng sẽ được bù đắp hoàn toàn trong trường hợp suy thoái chắc chắn xảy ra. Trong năm 2008, dầu Brent giảm 70%, trong năm 2020 — giảm gần 90%. Trong trường hợp suy thoái ở Hoa Kỳ và các vấn đề liên tục xảy ra với Trung Quốc, có rất nhiều lựa chọn khi dự đoán mức đáy.

Kết luận

Phân tích của chúng tôi nhấn mạnh rằng giá dầu sẽ được xác định bởi các điều kiện kinh tế, diễn biến địa chính trị và các yếu tố về phía cầu. Trong khi các cuộc xung đột như quan hệ Israel-Palestine và Hoa Kỳ-Nga có thể gây ra biến động ngắn hạn, xu hướng chung phản ánh sự tăng trưởng chậm lại ở các quốc gia tiêu thụ chính như chính sách thương mại của Hoa Kỳ và Trung Quốc.

Đồng thời, các chiến lược của OPEC+ và sự cân bằng giữa khả năng phục hồi nguồn cung và nhu cầu cũng sẽ đóng vai trò quan trọng. Sự ổn định địa chính trị và phục hồi kinh tế có thể làm giảm giá dầu trong khi các cuộc xung đột hoặc gián đoạn kéo dài có thể gây ra các đợt tăng giá đột biến.

Theo dõi chúng tôi trên Telegram, Instagram và Facebook để nhận ngay thông tin cập nhật về Headway.